®
Artikel in de PsychoSociale Courant Nr. 70 januari-februari 2008
Nieuw in Nederland: VerkeersCounseling!
VerkeersCounseling is dé methode om mensen met rij-angst adequaat te behandelen. Karin Elshout is afgestudeerd psychosociaal therapeut aan de Psychosociale Faculteit van Academie Gradatim. Als onderwerp voor haar eindscriptie heeft zij ‘rij-angst’ gekozen. Ze kwam tot deze keuze omdat zij naast PST ook rij-instructrice is.
TEKSTBEWERKING: Peter Zwarts
Wat is VerkeersCounseling? Counseling is kortdurende, praktische psychosociale hulpverlening door middel van gesprekken. Voor VerkeersCounseling betekent dit dat er gewerkt wordt met doelgerichte, gestructureerde gesprekken op basis van psychosociale therapie en psychologische gespreksvoering, in combinatie met begeleiding tíjdens de praktische lessen. Een VerkeersCounselor is een psychosociaal therapeut die individueel begeleidt zodat de zelfredzaamheid wordt gestimuleerd en men uiteindelijk (weer) als een volwaardig verkeersdeelnemer op pad kan.
Karin heeft voor haar eindscriptie een uitgebreide praktijkstudie gedaan en is tot de conclusie gekomen dat VerkeersCounseling de beste methode is om rij-angst te behandelen. Therapeutische methodieken zoals TA, NLP, RET, EMDR en cognitieve (gedrag) therapie, alsmede kennis van verkeerspsychologie en psychopathologie, bleken van onschatbare waarde bij de behandeling van rij-angst. “Als psychosociaal therapeut ben je holistisch, breed en praktisch opgeleid. Je kunt eclectisch te werk gaan. Vanuit de psychosociale gedachtegang zijn lichaam en geest onlosmakelijk met elkaar verbonden en wordt de mens gezien als één geheel in relatie tot zijn omgeving. Hierbij kijk ik naar de samenhang/wisselwerking van biologische, psychologische en sociale factoren. Kort gezegd;
Lichamelijk: de angst en paniek gevoelens/stoornis. Psychologisch: hoe kijkt men er tegen aan. Sociaal: hoe reageert de omgeving erop. In mijn ogen kan rij-angst niet behandeld worden zonder te kijken naar deze 3 factoren omdat rij-angst hierdoor ontstaan is en/of in stand wordt gehouden”. Tijdens haar praktijkstudie werd het haar duidelijk dat rij-angst niet simpelweg te vertalen is in ‘angst om te rijden’. Rij-angst is meestal het gevolg van een onderliggende oorzaak/probleem. Problemen die in eerste instantie ontstaan in het ene levensgebied kunnen uitstralen naar andere levensgebieden. Zij spreekt over een vijftal levensgebieden: het somatisch gebied, het psychisch gebied, het sociaal gebied, het materieel gebied en het maatschappelijk gebied. Zij heeft geconstateerd dat het hebben van rij-angst in alle vijf de gebieden terug te vinden is en dat deze elkaar inderdaad circulair beïnvloeden.
In Breda weet men Karin wel te vinden. Omdat zij ook rij-instructrice is kan zij alle vormen van rij-angst behandelen. Van snelwegangst en tunnelfobie tot en met de meer complexere vormen rij-angst welke o.a. voort kunnen komen vanuit een ongeval/trauma. Voor deze laatste groep heeft zij ondersteuning nodig. Karin is een samenwerkingsverband aangegaan met een landelijk opererend netwerk van letselschadespecialisten (www.0800-ongeval.nl). Dit netwerk heeft de beste advocaten en schade-experts die allemaal voldoen aan de hoogste kwaliteitseisen en per 1 januari het nieuwe keurmerk van de Stichting Keurmerk Letselschade zullen verkrijgen. Wanneer iemand rij-angst overhoudt ten gevolge van een ongeval zijn de kosten om dit te behandelen veelal verhaalbaar op de aansprakelijke verzekeraar. Dit kan de verzekeraar van de andere auto zijn die het ongeval heeft veroorzaakt, maar ook de eigen schadeverzekering inzittenden indien afgesloten. Vaak kan de verzekeraar van de werkgever hiervoor ook worden aangesproken. De verzekeraars willen natuurlijk ook graag dat deze mensen zo snel mogelijk weer aan het verkeer kunnen deelnemen zodat zij weer verder kunnen met hun leven en hun (sociale) activiteiten hetgeen ook de schade voor hen weer beperkt. Het netwerk van 0800-ongeval heeft veel slachtoffers die graag gebruik zouden willen maken van een specialist: een VerkeersCounselor.
Karin is VerkeersCounselor maar kan in haar eentje niet deze hele Nederlandse markt bedienen. Er zijn in Nederland jaarlijks duizenden mensen die letselschade met rij-angst overhouden aan een verkeersongeval. Er zijn veel rijscholen die rijles geven aan mensen met rij-angst en er zijn angst-centra die mensen met angststoornissen behandelen. Er is echter maar 1 VerkeersCounselor terwijl VerkeersCounseling de meest adequate methode is om rij-angst te behandelen. Zeker wanneer het gaat over de behandeling van complexere rij-angst: rij-angst na een trauma/ongeval. Karin gaat hiervoor dan ook een netwerk opzetten van psychosociaal therapeuten en rij-instructeurs in samenwerking met het netwerk 0800-ongeval. Zij gaat psychosociaal therapeuten, met NFG-lidmaatschap, opleiden tot VerkeersCounselor. Tijdens deze opleiding wordt o.a lesgegeven in vakken als verkeerspsychologie en psychopathologie. Hierbij wordt ingegaan op de verschillende vormen van rij-angst en de bijbehorende behandelplannen. Daarnaast gaat zij rij-instructeurs trainen in psychologische gespreksvoering en ook zij krijgen les in een stukje psychopathologie en verkeerspsychologie. De rol van de rij-instructeur is gericht op begeleiding (rijonderricht) en uit juridisch oogpunt gezien een onmisbare schakel in het geheel. Karin heeft een concept bedacht waarbij nauw samengewerkt tussen de 3 dimensies: letselschade-advocatuur, rij-instructie en psychosociaal therapeuten. Waarbij de laatst genoemde ten allen tijde de regie van de behandeling behoudt. Zowel moreel als commercieel gezien is dit concept een goede ontwikkeling voor alle drie de branches. De rij-instructeur kan zich, na de training, onderscheiden van zijn collega’s. De letselschade-advocaat weet dat zijn cliënt in handen is bij een goed opgeleide therapeut en/of rij-instructeur. Het cliëntenbestand van de psychosociaal therapeut kan groeien doordat hij/zij er een nieuwe doelgroep bij krijgt. Doordat de behandeling van rij-angst in dit geval vergoed wordt door de zorgverzekering en indien en voor zover niet vergoed wordt verhaald door de letselschade-advocatuur, zodoende hoeft er niet met de cliënten te worden geschipperd met het gespecialiseerde tarief dat de NFG hanteert.
Ben je geïnteresseerd in VerkeersCounseling en/of nieuwsgierig naar het concept? Stuur een mail naar info@karinelshout.nl. Vermeld in deze mail waar je werkzaam bent, wat je wil weten en waarom. Karin zal dan een afspraak met je maken waarin een en ander wordt toegelicht. Bij dit alles hoort uiteraard een stukje marketing hetgeen tegen zeer aantrekkelijke tarieven via Karin kan worden georganiseerd zodat je praktijk (of rijschool) op een goede manier onder de aandacht komt.
Artikel in de Reflector: Vakblad voor de rijopleiding
December 2007 door Irene Heldens
Met rij-angst weer op weg
Verkeerscounseling combineert therapie en praktijk
“Mijn tante sukkelt altijd over de binnenweggetjes, die durft echt de snelweg niet op”. We kennen ze allemaal, de verhalen van mensen die niet meer zo gemakkelijk de auto instappen of lastige situaties omzeilen. Vaak gaat het om een vorm van faalangst en is het een kwestie van een paar keer goed oefenen met een rij-instructeur. Maar soms gebeurt het dat de rij-angst zo diep zit dat alleen een paar lesjes geen uitkomst bieden. Als rij-instructeur beland je dan in een lastig parket. Je hebt er alles aan gedaan en komt geen stap vooruit. Maar je bent ook geen psycholoog, en je wilt je klant niet in de kou laten staan. En om iemand naar een psychiater door te sturen is ook al zo wat.
Paniekaanval
Sinds rij-instrucrtrice Karin Elshout is afgestudeerd als psychosociaal therapeut is het beste van twee werelden verenigd. De verkeerscounselor is namelijk wel in staat om psychotherapie en de praktijk met elkaar te combineren. En dat, zo blijkt uit haar afstudeerscriptie, is de enige manier om ook de “ernstige gevallen” weer op weg te helpen.
Zoals bij de mevrouw die op de Brienenoordbrug haar eerste paniekaanval kreeg. De hartkloppingen waren zo hevig dat ze
‘Rijangst is als de muziek bij een film’
serieus dacht dat ze dood ging. De auto ging aan de kant en de familie moest eraan te pas komen om mevrouw van de brug te helpen. De volgende keer dat ze weer moest autorijden was ze al bang voordat ze in de auto stapte.
Schamen
“Rij-angst is als de muziek bij een film”, verklaart Karin Elshout. “Je voelt van te voren al dat er iets gaat gebeuren. Zo gaat dat ook in het verkeer. Sommige mensen zijn daar zo bang voor dat ze de angst al bij zichzelf oproepen, angst voor de angst. Je lichaam reageert daar op zijn beurt sterk op, je verstijft of valt uit. De verkeerscounselor gaat de angst van haar cliënten van drie kanten te lijf. Allereerst zijn er de gesprekken, gemiddeld zijn er 4 a 5 nodig. Deze worden altijd gecombineerd met rijlessen, waarbij de therapeut de eerste keren achterin mee rijdt. Om zo de vertrouwde setting van de therapie voort te zetten. Daarna neemt de instructeur het stokje over, waarbij hij nauw blijft samenwerken met de therapeut. Meestal heeft iemand tussen vijf en tien lessen nodig. En naast de gesprekken en de rijlessen wordt ook het lichaam aangepakt. Hoe voorkom je uitval, hoe zorg je dat je lijf goed blijft reageren.
Netwerk
Rij-angst heeft verschillende oorzaken, legt Elshout uit. Vaak wordt de angst veroorzaakt door een ongeval of een trauma. Mensen durven na een ernstige gebeurtenis niet meer de auto in. Voor de persoon in kwestie een nare situatie, voor de verzekeraar vaak een kostbare zaak. Zij zijn er dan ook bij gebaat dat mensen weer snel de weg op kunnen. Een landelijk opererend netwerk van letselschadespecialisten (www.0800-ongeval) heeft de samenwerking met Karin Elshout gezocht. Zij hebben jaarlijks zo’n 5000 slachtoffers in hun bestand die baat zouden hebben bij verkeerscounseling. Om heel Nederland te kunnen bedienen is Elshout bezig een netwerk op te zetten waar gespecialiseerde psychosociaal therapeuten en rij-instructeurs elkaar vinden en kunnen samenwerken. Voor beide beroepsgroepen is er een trainingsaanbod.
Training
Voordat de instructeurs aan de slag kunnen krijgen zij een gerichte tweedaagse training in psychologische gespreksvoering, in het herkennen van psychische ziektebeelden en in verkeerspsychologie. De psychosociaal therapeut wordt getraind in verkeerspsychologie en in de vormen van rij-angst met de bijbehorende behandelplannen. Zo zorgt de instructeur voor de praktijk en de therapeut voor het psychische deel.
Het mes snijdt bij deze werkwijze aan meerdere kanten. Maar uiteindelijk is de meest gelukkige degene die zijn of haar angst heeft overwonnen en weer als een volwaardig verkeersdeelnemer op pad kan.
Geïnteresseerd in verkeerscounseling: kijk op www.karinelshout.nl
Joost van den Broek/ de Volkskrant
Rijlesneemster Noya Nachmany wordt geïnformeerd door rij-instructeur Martin Gieles. Achterin zit psycho-sociaal therapeute Desiree van Golen
Artikel in de Volkskrant:
Eerst de therapeut, dan naar rijles
REPORTAGE, Van onze verslaggever Luuk Esser
gepubliceerd op 22 april 2008
AMSTERDAM - Stress ligt vaak ten grondslag aan verkeersangst. Autorijscholen en therapeuten gaan daarom samenwerken.
Bang was ze nooit in het verkeer. Totdat ze onderuit ging op de motor, door de lucht vloog en in een boom belandde. Sindsdien heeft Noya Nachmany (40) elke autoweg vermeden. 'Ik begon te zweten, raakte in paniek en verkrampte achter het stuur. Daarna ben ik alles met de trein gaan doen.'
Na het ongeluk, twintig jaar geleden, heeft Nachmany de auto in de ban gedaan. Het op de A10 invoegen van het felblauwe Golfje van rijschool PinkPaper gaat dan ook met horten en stoten. De auto wiebelt, het gaspedaal is half ingedrukt. 'Geef maar wat meer gas', zegt rij-instructeur Martin Gieles kalmpjes.
Een half miljoen Nederlanders kampt met hetzelfde probleem als Nachmany, blijkt uit onderzoek van het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Mensen met rijangst durven de auto niet meer in en zoeken alternatieven om van a naar b te reizen. Ze pakken de trein, bus of carpoolen.
VerkeersCounseling
Rij-instructeur en psycho-sociaal therapeut Karin Elshout ontwikkelde daarom VerkeersCounseling, waarin therapeut en rij-instructeur samenwerken. Het is volgens haar de oplossing om rijangst effectief te bestrijden.
'Het moet kloppen in het koppie', zegt Elshout. Rijangst wordt al jaren aangepakt door gespecialiseerde instructeurs. 'Maar zulke cursussen beginnen meteen in de auto. Ik zeg: ga eerst op zoek naar de bron van de angst, voordat je iemand weer achter het stuur zet.'
De angst zit 'm namelijk niet in het verkeer zelf, zegt Elshout. Het is het fundament onder haar theorie: verkeersangst wordt aangewakkerd door psychische problemen. Een scheiding kan de oorzaak zijn, of een sterfgeval. 'Omdat je in het verkeer geconcentreerd bent, openbaart stress zich daar vaak het eerst. Als rij-instructeur heb ik veel mensen met rijangst gehad; die angst ging altijd gepaard met problemen die niets met het verkeer van doen hadden.'
De eerste elf cursisten begonnen vorige week met VerkeersCounseling, na een stoomcursus voor zowel instructeurs als therapeuten. Elshout hoopt dat er binnen twee jaar in Nederland zo'n tachtig scholen zijn opgericht. 'Dan kan de hele markt bediend worden.'
Voor psycho-sociaal therapeute Désirée van Golen is Nachmany de eerste cliënt. De reden van haar rijangst was een posttraumatische stress-stoornis, veroorzaakt door het eerder genoemde motorongeluk.
Verdriet
Zo'n stoornis is vrij eenvoudig te behandelen, zegt Van Golen. Het wordt lastiger als mensen hun verdriet jarenlang verstoppen. Van Golen: 'Dan moet je ze eerst echt leeg laten lopen. Het hele verhaal rolt er dan uit. Wat hebben ze meegemaakt? Waar komt hun angst vandaan? Aan de hand van die informatie ga ik coachen, geef ik mensen aanwijzingen hoe ze met hun problemen moeten omgaan. Het feit dat ze achter de oorzaak van hun angst zijn, geeft velen de rust om weer de weg op te gaan.'
Als ze dat merkt, stuurt ze haar cliënten door naar Martin Gieles. 'Die verzorgt de rijlessen. De angst voor het verkeer is door de therapie dan weggewerkt.'
Gil
Bij mij werkt het, zegt Noya Nachmany, als ze moet doorschakelen naar de vijfde versnelling. Ze drukt het gaspedaal dieper in. Maar dan slaakt ze een gil. De pook blijft steken in de derde versnelling.
'Het blijft eng, het blijft eng', verontschuldigt ze zich tegenover Gieles, die haar op het hart drukt op de weg te blijven letten. Nachmany: 'Maar op een dag zal het lukken. De reden achter mijn angst heb ik in elk geval kunnen uitspreken. Op de weg geeft je dat veel meer vertrouwen.'
Karin Elshout, rijinstructrice en psychosociaal therapeut: ideale combinatie om rijangst te behandelen.
Foto Edwin Wiekens/het fotoburo
Artikel in BNdeStem:
Als de weg je grootste vijand is
door Edine Wijnands
Woensdag 26 september 2007 - BREDA - Hoeveel mensen er aan lijden? Tussen de 500.000 en een miljoen, schat Karin Elshout. Mensen die soms al jaren een rijbewijs hebben, maar die voor geen goud achter het stuur kruipen. Ze zijn bang, doodsbang.
Psychosociaal therapeute Elshout is Verkeerscounselor. Ze begeleidt mensen met een rijbewijs die aan extreme rij-angst lijden. Mensen die, zodra ze op de bestuurdersstoel zitten, bevriezen, paniekaanvallen krijgen. Of die alleen maar een heel klein stukje in een vertrouwde omgeving durven rijden.
De angst gaat ver, vertelt Elshout. Heel wat verder dan de faalangst waaraan veel beginnende chauffeurs lijden. "Die schoven collega's mij vroeger vaak door." Vroeger, voor haar studie, toen Elshout nog volledig rijinstructrice was.
"Al snel kreeg ik door dat ik eigenlijk meer wilde. Ik was geïnteresseerd in de extreme rijangst."
Angst die zo erg kan zijn, dat hij soms zelfs schampt aan de psychiatrie", vertelt Elshout. Neem die vrouw die ze ooit ontmoette met dwangneuroses. Elk kruispunt moest ze vier keer oversteken voor ze verder durfde rijden. Dwangmatige handelingen die met counseling nauwelijks onder controle zijn te krijgen.
Elshout richt zich meer op anderen. Op mensen met paniekaanvallen, met een posttraumatisch stress syndroom of met allerlei fobieën. "Straatvrees, claustrofobie, brug- of viaductangst."
Elshout duikt met deze mensen niet onmiddellijk de auto in. "Nee, eerst gaan we rustig praten. Kijken wat de achterliggende reden van de rijangst kan zijn. Of er sprake is van een fobie. En waardoor die kan zijn ontstaan." Soms kan de oorsprong liggen in de vroege jeugd. "Zo was er een cliënt met een moeder die constant zei: "Laat papa het maar regelen." Die vrouw deed niets zelfstandig. Toen haar vader overleed, kreeg ze straatvrees." Elshout probeert zulke zaken te achterhalen en bespreekbaar te maken. "Ik ga bijvoorbeeld terug naar het moment dat een automobilist voor het eerst een paniekaanval kreeg. Wat was er aan de hand? Reed ze over een kruispunt waar ze al eens reed op een moment dat ze op weg was naar iemand die op sterven lag? Associeert ze nu elk kruispunt met de dood? En zo zijn er talloze situaties te bedenken die de rijangst veroorzaakten. Angst die op zijn beurt weer tot angst kan leiden." Wie een paniekaanval heeft gehad, wordt bang er opnieuw één te krijgen. Of wie aarzelde op een kruispunt en net te laat overstak, raakte door de toeterende medeweggebruikers nog angstiger.
"Het zijn zaken die niet zo maar zijn op te lossen met een paar rijlessen. De mensen hebben psychische problemen. Het vergt kennis om hen te helpen. Kennis van zaken als de psychopathologie, van allerlei therapeutische methodieken en ga maar door."
Elshout meent dat zij eigenlijk de meest ideale combinatie van vakken heeft voor de behandeling van rijangst. En psychosociaal therapeut en rijinstructrice. "Ik kan dus zowel de cliënt begeleiden bij het psychische proces als met hem de auto in stappen. Hem in die vertrouwelijke sfeer die is ontstaan weer op de weg helpen."
Ze denkt dat het goed is als er meer mensen zijn die de twee vakken combineren. Ze heeft plannen om een programma te schrijven voor een post-hbo-opleiding. "Zodat andere psychosociaal therapeuten straks rijles kunnen geven. En zo bij rijangst kunnen helpen."
You Tube compilatie.